บทบาทนักศึกษากับการบริการวิชาการ

บทบาทนักศึกษาที่เกี่ยวกับการประกันคุณภาพ นอกจากจะเกี่ยวข้องกับการจัดการเรียนการสอนและการวิจัยแล้ว ยังมีอีกบทบาทหนึ่งที่สำคัญยิ่งนั่นก็คือ บทบาทด้านการบริหารวชิชาการ ซึ่ง จะเป็นการปลูกฝังให้นักศึกษารู้จักเสียสละ และรู้จักช่วยเหลือสังคมรอบข้าง ดังนั้น คณะ/ มหาวิทยาลัย มีหน้าที่สนับสนุนให้นักศึกษาเข้ามามีส่วนร่วมในการให้บริการวิชาการแก่สังคม ชมชนรอบข้างด้วย ซึ่งนักศึกษามีบทบาทที่เกี่ยวข้องกับการบริการวิชาการดังนี้

     1. เข้ามามีส่วนร่วมในการให้บริการวิชาการของคณะฯ
     2. จัดโครงการบริการวิชาการในรูปแบบของชมรม/สโมสรนักศึกษา
     3. จัดในลักษณะให้ความรู้ไม่ว่าจะเป็นด้านวิชาการหรือวิชาชีพ
     4. เข้าไปมีส่วนร่วมกับชุชนใกล้เคียงหรือชุมชนรอบๆ มหาวิทยาลีย
     และอื่นๆ ฯลฯ

องค์ประกอบของจริยธรรม

     1) ระเบียบวินัย (Discipline) การที่สังคมจะมีระเบียบวินัย ในสังคมจะต้องประพฤติปฏิบัติตนให้เป็นไปตามข้อตกลงของสังคม อันได้แก่ กฎหมาย จารีต ประเพณี

     2) สังคม (Society) การรวมกลุ่มกันเป็นสังคมหรือประกอบกิจกรรมใด ในสังคมก็ตามจะต้องมีแบบแผน มุ่งเน้นหรือเห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวม

     3) อิสระเสรี (Autonomy) การมีอิสระเสรีนั้นสังเกตได้จากการที่บุคคลในสังคมมีเสรีภาพในการปกครองตน

 

ประเภทของจริยธรรม

จริยธรรมแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่

     1) จริยธรรมภายนอก เป็นจริยธรรมที่บุคคลแสดงออกทางพฤติกรรมภายนอกที่ปรากฏให้เป็นที่สังเกตเห็นได้อย่างชัดเจน เช่น ความรับผิดชอบ ความเป็นระเบียบเรียบร้อยความมีวินัย การตรงต่อเวลาเป็นต้น

     2) จริยธรรมภายใน เป็นจริยธรรมที่เกี่ยวข้องกับความรู้สึกนึกคิดหรือทัศนคติของบุคคลิตามสภาพของจิตใจและสภาวะแวดล้อม เช่น ควงาใมซื่อสัตย์ ความยุติธรรม ความเมตตากรุณา ความกตัญญูกตเวที เป็นต้น

บทบาทนักศึกษากับการวิจัย

ในการดำเนินการประกันคุณภาพการศึกษา ต้องดำเนินการไปควบคู่กับการดำเนินการตามพันธกิจของคณะฯ / มหาวิทยาลัย ซึ่งหนึ่งในพันธกิจของคณะ/มหาวิทยาลัยคือการดำเนินการด้านการวิจัย ซึ่งทุกหลักสูตรจะต้องให้ความรู้แก่นักศึกษาด้านสามารถนำไปประยุกต์ใช้ และนำความรู้ที่ได้ไปต่อยอดในการทำวิจัย ซึ่งในบางหลักสูตรนั้น นักศึกษาจะต้องมีการจัดทำสารนิพนธ์ โครงงาน หรือโปรเจค เพื่อให้สำเร็จการศึกษาตามที่หลักสูตรได้กำหนดไว้ ดังนั้น นักศึกษาจะมีบทบาทเกี่ยวกับงานวิจัยดังนี้

     1. 
     2.
     3.
     4.

บทบาทนักศึกษากับการจัดการเรียนการสอน

ในระบบประกันคุณภาพของสถาบันการศึกษานั้น บทบาทที่สำคัญอย่างหนึ่งที่นักศึกษาจะเข้ามามีบทบาทอย่างมาก คือเรื่องการจัดการเรียนการสอน ซึ่งนักศึกษามีสิทธิต่างๆ ดังนี้

     1. ตรวจสอบแผนการเรียนและวางแผนการเรียนได้ด้วยตนเอง
     2. มีส่วนร่วมในการวางแผนการเรียนการสอน
     3. ประเมินการสอนของคณาจารย์
     4. ประเมินผล และแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการจัดการเรียนของคณะ/มหาวิทยาลัย

ประกันคุณภาพกับนักศึกษา

ในระบบประกันคุณภาพของทุกๆ มหาวิทยาลัย ตัวแปรหนึ่งที่มีความสำคัญคัญต่อการดำเนินงานได้แก่ นักศึกษา ซึ่งจัดได้ว่านักศึกษาเป็นกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกลุ่มแรกๆ ของสถานศึกษา ดังนั้น นักศึกษาควรรับรู้บทบาทของตนเองต่อการประกันคุณภาพของสถานศึกษา ดังนีดังนี้

     1.  บทบาทด้านการจัดการเรียนการสอน
     2. บาทบาทด้านการวิจัย
     3. บทบาทด้านการบริการวิชาการ และ
     4. บทบาทด้านการทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรม

PDCA กับการทำรายงาน

วันนี้เราจะมาคุยกนเรื่อง การนำวงจรคุณภาพ หรือวงจร PDCA ไปใช้ในการจัดทำรายงานกันค่ะ จะทำได้อย่างไรนั้นมาดูกันเลยดีกว่า

  P = Plan     ในขั้นนี้เป็นขั้นของการวางแผนซึ่งนักศึกษาจะต้องนำหัวข้อที่ครูให้จัดทำรายงานมาวิเคราะห์และแยกย่อยหัวข้อต่างๆ เพื่อทำการค้นหาข้อมูลต่างๆ ตามหัวข้อย่อยเพื่อนำมาจัดทำเป็นรายงาน จากนั้นจะต้องทำการกำหนดวิธีการหาข้อมูลว่าจะได้มาจากแหล่งใด กำหนดวิธีการได้มาของข้อมูล เช่น จากหนังสือ แล้วจะหาหนังสือได้จากที่ใด และโดยปกติทั่วไปแล้วหนังสือส่วนใหญ่ก็จะหาได้จากห้องสมุด ไม่ว่าจะเป็นห้องสมุดของมหาวิทยาที่นักศึกษากำลังศึกษาอยู่ มหาวิทยาลัยอื่นๆ หรือจากสำนักหอสมุดแห่งชาติ หรือหาข้อมูลจากการค้นหาผ่านเครือข่ายอิ นเตอร์เน็ต เป็นต้น

     D = Do     เป็นขั้นลงมือปฏิบัติ ดังนั้น นักศึกษาจะลงมือหาข้อมูลจากแหล่งต่างๆ ที่นักศึกษาได้กำหนดไว้แล้ว และนำมาจัดพิมพ์เป็นรายงาน ตามห้วข้อต่างๆ ที่ได้กำหนดไว้แล้ว

     C = Check ในขั้นตอนของการตรวจสอบนี้ นักศึกษาจะต้องทำการตรวจสอบความเรียบร้อย ความสมบูรณ์ของข้อมูลที่จัดทำเป็นรายงาน เมื่อตรวจสอบพบว่าข้อมูลที่ได้มานั้นไม่สมบูรณ์ นักศึกษาจะต้องดำเนินการในขั้นต่อไป

     A = Act     ในตอนนี้เป้นขั้นตอนของการทบทวนการปฏิบัติงาน ซึ่งในการจัดทำรายงาน เมื่อพบว่าข้อมูลที่นักศึกษาจะใส่ในรายงานนั้นไม่มีความสมบูรณ์ นักศึกษาจะต้องทำการวางแผนใหม่อีกคี้งเพื่อจะดำเนินการค้นหาข้อมูลให้ได้ครบตามที่ได้ตั้งกรอบของรายงานไว้แล้ว

    จากการดำเนินงานทั้ง 4 กระบวนการตามวงจร PDCA จะเป็นการดำเนินงานแบบวนรอบ ซึ่งจะทำให้การทำงานความความละเอียดรอบคอบ ละส่งผลให้นักศึกษาได้รายงานที่มีความสมบูรณ์ และส่งผลให้นักศึกษาเป็นคนที่ทำงานได้อย่างมีคุณภาพ

PDCA กับชีวิตประจำวัน

คงมีคนหลายคนที่เคยได้ยินคำว่าวงจร PDCA กันมาบ้าง
ถ้าจะให้เปรียบเทียบกันจริงๆ PDCA เป็นวงจรคุณภาพที่อยู่ในชีวิตประจำวันของทุกๆ คน
ดังนั้น ผู้เขียนจะยกตัวอย่างให้เข้าใจกันอย่างง่าย ๆ ดังนี้

ตัวอย่าง PDCA กับการแต่งตัว

     เมื่อนักศึกษาจะต้องมาเรียนซึ่งจะต้องแต่งชุดนักศึกษาในตอนเช้าสามารถวิเคราะห์ขั้นตอนการแต่งตัวเข้ากับวงจร PDCA ได้ดังนี้ 

     P = Plan     ก่อนแต่งตัวนักศึกษาจะต้องทำการวางแผนเลือกเสื้อผ้าหรือเลือกชุดที่นักศึกษาจะใส่ในวันนั้น

     D = Do        นักศึกษาทำการแต่งตัวชุดนักศึกษาที่ได้เตรียมไว้แล้ว

     C = Check  นักศึกษาทำการตรวจสอบความเรียบร้อย ไม่ว่าจะเป็นชุดที่สวมใส่ ทรงผม และหน้าตา รวมไปถึงรองเท้าที่ใส่

     A = Act      นักศึกษาตรวจสอบการแต่งกายของตัวเองอีกครั้งก่อนออกจากบ้าน ถ้ายังไม่เรียบร้อย นักศึกษาต้องกลับไปจัดการให้เรียบ

    เห็นไหมคะ ว่าวงจรคุณภาพ หรือที่เรียกว่าวงจร PCDA อยู่ในชีวิตประจำวันของคนเราจริงๆ

ความสำคัญของจริยธรรมในการประกอบอาชีพ

     จริยธรรมเป็นมาตรฐานความประพฤติของมนุษย์จะเกิดขึ้นได้ต้องอาศัยความสัมพันธ์ระหว่างจรรยา คือความประพฤติ และธรรม คือเครื่องรักษาความประพฤติ การประกอบอาชีพใดๆ ก็ตาม ผู้ประกอบอาชีพจะต้องคำนึงถึงผลต่อสังคมภายนอกเสมอทั้งนี้ก็จะต้องไม่ใช้ความรู้ความสามารถในทางที่ผิด หากประกอบอาชีพโดยไร้จริยธรรมผลเสียหายจะตกอยู่กับสังคมและประเทศชาติ  ฉะนั้นจริยธรรมจึงมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งที่จะลดปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น ความสำคัญของจริยธรรม  มีดังนี้

     1) ช่วยให้ผู้ประกอบอาชีพแต่ละสาขาได้ใช้วิชาชีพในทางที่ถูกต้องเหมาะสม และประโยชน์ต่อสังคมและประเทศชาติ

     2) ช่วยควบคุมและส่งเสริมให้ผู้ประกอบอาชีพทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีความสำนึกในหน้าที่และความรับผิดชอบในงานของตน

     3) งานส่งเสริมและควบคุมการผลิต และการปฏิบัติงานให้มีคุณภาพเป็นที่เชื่อถือและไว้วางใจได้ในเรื่องของความปลอดภัยและการบริการที่ดี

     4) ช่วยส่งเสริมให้ผู้ประกอบอาชีพไม่เอารัดเอาเปรียบผู้บริโภค และไม่เห็นแก่ตัว ทั้งนั้นจะต้องยึดหลักโดยคำนึงถึงผลกระทบที่จะเกิดแก่ผู้บริโภคเสมอ

     5) ช่วยให้วงการธุรกิจของผู้ประกอบอาชีพมีความซื่อสัตย์ ยุติธรรม และมีความเอื้อเฟื้อต่อสังคมส่วนรวมมากขึ้น

 

แล้วจริงๆ จริยธรรมคืออะไร?

จริงๆ แล้ว คำว่า "จริยธรรม" น่าจะสรุปเป็นคำจำกัดความกว้างๆ ได้ว่า "จริยธรรม" เป็นหลักหรือแนวทางของความประพฤติของมนุษย์ในสังคมให้อยู่รวมกันอย่างสงบสุขเป็นสิ่งจำเป็นที่ทั้งคุณค่าและประโยชน์อย่างมากมายแก่บุคคลทั้งระดับครอบครัวไปจนถึงระดับประเทศชาติ จริยธรรมประกอบด้วยองค์ประกอบ 3 องค์ประกอบที่สำคัญคือ ระเบียบวินัย สังคม และอิสระเสรี การแบ่งประเภทของจริยธรรมแบ่งได้แบบกว้าง ๆ 2 ประเภท คือ จริยธรรมภายนอก ได้แก่ จริยธรรมภายใน ได้แก่ จริยธรรมมีแหล่งที่มาจากดต้นกำเนิดหลายสาขาด้วยกัน คือ ด้านปรัชญา ศาสนา วรรณคดี สังคม และการเมืองการปกครอง และจากรากฐานที่กล่าวมาจึงค่อย ๆ พัฒนามาเป็นจริยธรรม